Treść

„Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego — przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika, na drugiej półkuli, [mowa rodzinna] taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym…”

Tak oto reaguje na nieoczekiwany dar spotkania się z językiem ojczystym człowiek tułający się bez celu po świecie, bo niemogący wrócić na ojczystą ziemię- Skawiński- bohater Latarnika Juliusza Słowackiego. Tytułowy latarnik jest literackim ucieleśnieniem uczucia, które rozdzierało serce niejednemu Polakowi, któremu przyszło żyć w czasie zaborów- tęsknoty do Ojczyzny i za Ojczyzną, by mogła być sobą, czyli by jej obywatele mogli m.in. mówić po polsku i uczyć mowy swych przodków własne dzieci. Wielu naszych światłych i świadomych roli języka ojczystego dla kształtowania i podtrzymywania tożsamości narodowej, Rodaków, w tym wspomniany już Sienkiewicz, poprzez swą działalność na rzecz Polski i Polaków, reagowało na owe „wykorzenianie” (polecam w tym miejscu do przeczytania króciutką, lecz jak wymowną inną nowelę Litwosa- Sachem) oraz wskrzeszało w zniewolonym narodzie ducha polskości. Jednak i prości ludzie, w tym bezbronne dzieci, uczone w rodzinnych domach miłości do Ojczyzny, poprzez chociażby pielęgnowanie tradycji i obyczajów, świadomie broniły polskiej mowy. Najsłynniejszy, bo nagłośniony na łamach prasy przez patronkę naszej szkoły- Marię Konopnicką, protest dzieci odbył się we Wrześni w 1901 roku. Zarówno dzieci, jak i rodziców ukarano brutalnie za odmowę udzielania odpowiedzi w szkole w języku zaborcy. Protest ten, pomimo surowych konsekwencji, zapoczątkował falę podobnych zrywów wśród młodych Polaków. Jak bohaterskie były to dzieci i jak odważnych miały rodziców! ...To tym pokoleniom zawdzięczamy fakt, że dzisiaj możemy swobodnie posługiwać się językiem polskim! Dzięki tym minionym pokoleniom i ich umiłowaniu mowy ojczystej możemy też świętować Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego!

To wyjątkowe święto obchodzone jest na całym świecie 21. lutego. Ustanowiono je przez UNESCO w 1999 roku w celu ochrony i pielęgnowania języków wszystkich narodów, w tym mniejszości narodowych, gdyż stanowią one fundament kultury i tożsamości każdego z nich. Pamiętajmy- każdy język kształtował się setki lat i ma wielowiekową historię! Każde słowo ją ma! W tym nasze nazwiska, do których to świadomego poznania zachęcam uczniów naszej szkoły- zapraszam do udziału w konkursie!

(LINK DO REGULAMINU)

Na koniec wspomnę jeszcze tylko pokrótce o Reformie Ortografii, jaka wprowadzona została oficjalnie z dniem 1. stycznia br., a o której rozmawiałam ze swoimi uczniami. Otóż nie jest to żadna rewolucja, pozwalająca na językowe „róbta co chceta” ;) Absolutnie- nie. Rada Języka Polskiego cały czas stoi na straży poprawności naszej mowy i pisma, bo przecież zasady nimi rządzące kształtowały się przez wiele stuleci! Nie możemy ich wymazać i mamy wręcz patriotyczny obowiązek, aby je chronić (UWAGA! KAŻDY Z NAS MOŻE TO ROBIĆ KAŻDEGO DNIA, DBAJĄC O POPRAWNOŚĆ ORTOGRAFICZNĄ W ZESZYTACH SZKOLNYCH, SMS-ACH ORAZ W WYMOWIE, ŚWIADOMYM DOBORZE SŁOWNICTWA W SWOICH CODZIENNYCH WYPOWIEDZIACH...) Każda z zasad jest zakorzeniona w naszym języku i ma swoje historyczne uzasadnienie. Zmiany wprowadzone w ramach reformy dotyczą kwestii, które nie mają potwierdzenia w zapisach historycznych i były normami ustalonymi w sposób umowny. Szczegółowe zmiany znajdziecie na stronie: Od 1 stycznia 2026 r. - ortografia i interpunkcja po nowemu - Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku - Portal Gov.pl – ew. strona z MEN

Opracowała: Agnieszka Alberska